ใบไม้แดง 4

ความหมาย

                แสงแดดสีทองส่องผ่านช่องว่างระหว่างแท่งอิฐบนกำแพงของป้อมพระสุเมรุ ฝูงนกพิราบปลิวล่องลอยอยู่เบื้องบนท้องสนามหลวง อ่อนโยนและพลิ้วเบาดุจอากาศที่ปะทะหน้าเมื่อยามขับรถกินลมคนเดียวในเวลาค่ำคืน

                ภาพชีวิต การเคลื่อนไหวของสรรพสิ่ง ท่าพระจันทร์ ภาพเขียนที่ไม่เคยหยุดนิ่ง

                กลิ่นธูปคละคลุ้ง ผสมเจอปนกับความทรงจำของผู้คนที่เคยเดินผ่านถนนสายนี้มาก่อน

                เสียงเจื้อยแจ้วของหนุ่มสาว เสียงใสไพเราะ ก่อกำเนิดจากความหวังและความว่างเปล่า    

                เสียงกึกก้องของปัญญา ขีดเส้นทาง สร้างแผ่นดิน

ธรรมศาสตร์...

สามปี...

หากเล่าจากข้อเท็จจริง ผมไม่ได้“เลือก”ที่จะมาเดินทางนี้ด้วยตัวเองซะด้วยซ้ำ จากที่จำความได้ ชีวิตของผมอยู่ดีๆก็เพิ่มอัตราเร่งด้วยตัวของมันเอง รู้ตัวอีกที ตูพบว่าตัวเองมานั่งพุงพลุ้ยหัวเถิก ดูดบุหรี่ อ่านหนังสือพิมพ์ กินข้าวมันไก่ (ร้านถงว่า อร่อยฉิบ) อยู่ทุกเช้าที่ได้ถุนตึกคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ หรือที่ที่พวกเราขาวเสดฯเรียกกันติดปากว่า “คอมมอน”

รู้ตัวอีกที ก็ตั้งหน้าตั้งตาเรียน จะเอาชนะ จะจบเอก เป็นนักเศรษฐศาสตร์มือหนึ่งในตำนานโรมัน (เว่อร์ฉิบ) กลับมาช่วยชาติให้ได้

รู้ตัวอีกที ตัวเองก็มีชีวิตอยู่เพื่อสิ่งที่ตนไม่ได้เลือกเสียแล้ว

“ธรรมศาสตร์” รั่วจักกันทั่วราชอานาจักร ขึ้นชื่อว่าเป็นมหาวิทยาลัยของปวงชน “ชั้นรักธรรมศาสตร์ เพราะธรรมศาสตร์สอนให้ฉันรักประชาชน” เป็นคำพูดที่รู้จักกันดี ทั้งในหมู่คนนอกและในรั้วโดม

“เศรษฐศาสตร์” ศาสตร์ว่าด้วยความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ และการตอบสนองความต้องการนั้นด้วยวิธีที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลมากสุด

“วรรณสิงห์ ประเสริฐกุล” นักศึกษาหนุ่ม กำลังเรียนรู้เรื่องเศรษฐศาสตร์ เพื่อพานพบจุดประสงค์อันดีงามของสถาบันในการตอบสนองความต้องการของประชาชนไทยในอนาคต

“ความหมาย”ของคำพูดเหล่านี้ ถูกกำหนดโดยใคร ทำไมลูกแม่โดมต้องช่วยเหลือประชาชน ทำไมมนุษย์ต้องลงทุนคิดแนวทาง สมการที่ซับซ้อนมาเพื่อสนองความอยากทางวัตถุของตนที่ไม่มีที่สิ้นสุด ทำไมการช่วยให้คนยากคนจนให้มีเงินใช้จึงเป็นสิ่งดี และทำไมผมคนนี้จึงตั้งจุดประสงค์ชีวิตในการไล่ล่าสิ่งนั้น

อากาศธาตุ ต้นหญ้า ปลาดุกอุย

สิ่งเหล่ามีทางเลือกที่มันจะเป็นมันหรือไม่

วรรณสิงห์ ประเสริฐกุลเป็นใคร

ผมเลือกที่จะเป็นเค้าหรือ…

ทุกๆครั้งที่มีใครมาถามว่า “ทำไมถึงมาเรียนเศรษฐศาสตร์” คำตอบที่ผมมักให้กับผู้คนหรือไม่ว่าหนังสือนิตยสารเล่มไหนก็คือ “ผมมุ่งหวังที่จะช่วยเหลือประเทศชาติในอนาคต เมืองไทยยังมีความเหลื่อมล้ำอยู่มาก ทรัพยากรส่วนใหญ่ตกอยู่ในมือคนแค่กลุ่มเดียว ผมคิดว่าสายวิชาที่น่าจะเป็นคำตอบได้ก็คือไม่รัฐศาสตร์ก็เศรษฐศาสตร์ ที่ผมไม่เลือกรัฐศาสตร์ก็เพียงเพราะว่าไม่อยากเดินซ้ำรอยเท้าผู้เป็นพ่อเท่านั้น”

 ความแตกต่างระหว่างเหตุผลและข้ออ้างก็คือ เหตุผลเกิดก่อนทำ ส่วนข้ออ้างเกิดทีหลัง

มาวันนี้ ผมยอมรับ คำตอบที่ผมให้ทุกคน เป็นความรู้สึกที่แท้จริง แต่มันเกิดขึ้น หลังจากผมก้าวมาศึกษาในรั้วโดมแห่งนี้ไปแล้ว   เป็นแค่ข้ออ้าง

ตอนผมจบจากชั้นมัธยมที่สามเสน ผมไม่มีแม้แต่เศษความคิดว่าผมอยากทำสิ่งใดกับชีวิต ผมแค่มาเรียนเศรษฐศาสตร์เพียงเพราะแม่แนะนำให้ลองดูก่อน หากไม่ชอบค่อยเปลี่ยนไปอย่างอื่น

เหตุผลที่แท้จริงนั้น คือความว่างเปล่า ...

            คุณวิทยากร เชียงกุล ได้กล่าวไว้ในบทกวีอันโด่งดั่งของเขา

ฉันเยาว์ ฉันเขลา ฉันทึ่ง
ฉันจึงมาหาความหมาย
ฉันหวังเก็บอะไรไปมากมาย
สุดท้ายให้กระดาษฉันแผ่นเดียว

            มันจริงหรือไม่ ที่คนเราใช้เวลาทั้งชีวิต เดินทางเพื่อเสาะหาความหมายของตัวตน

                สิ่งที่เราทำ สิ่งที่เราเป็น นั่นอาจจะคือตัวตนของเรา หากแต่คำถามก็คือ เราได้“เลือก”ที่จะเป็นสิ่งนั้นหรือไม่

                อย่างตัวผม เป็นลูกชายของอดีตผู้นำนักศึกษายุค14ตุลาฯผู้โด่งดังทั้งสอง หากจะไม่เป็นการตอแหลจนเกินไป ก็พูดได้ว่าเป็นคนคิดเลขเก่ง และมีพลังทางเหตุและผลสูงมาตั้งแต่สมัยเด็กๆ(จนแม่เรียกว่า “ไอทนาย” เพราะเถียงทีไรชนะทุกที) เป็นคนที่ถูกเฝ้ามองจากสังคมรอบข้างตลอดเวลาในฐานะลูกคนดัง และไม่ต้องพูดถึงแรงกดดันมหาศาลที่สะสมอยู่บนแผ่นหลังเป็นปริมาณหลายแสนนิวตันมาตั้งแต่เกิด ผลักดันให้สานต่อทางเดินเพื่อปวงชนจากรุ่นพ่อและแม่

                “เศรษฐศาสตร์ ธรรมศาสตร์” ผมได้เลือกเหรอครับ

                ผมเคยเข้าใจว่าผมเดินเข้ารั้วแม่โดมเพื่อมาเสาะหาความหมายของชีวิตตามที่คนวิทยากรบอก แต่วันนี้ผมคิดว่านั่นไม่ใช่สิ่งที่รอผมอยู่ ณ ที่แห่งนี้

                “ความหมาย”ของผม ติดตัวผมมาตั้งแต่เกิด

                ที่แห่งนี้ คือทางผ่านที่โดนลากเส้นไว้ โดยชะตาฟ้าลิขิต

เท่านั้นเอง

“ชีวิต คือสิ่งสมมุติ แต่ละคนก็มีหน้าที่ของตนเอง เราต้องทำหน้าที่นั้นให้ดีที่สุด” คือสิ่งที่คุณสนธิ ลิ้มทองกุลพูดเสมอในกลุ่มชุมนุมของเขา

ผมเชื่อในความคิดนี้ และในวันนี้ผมก็รู้สึกว่าตัวเองโชคดี ที่ชีวิตของผมได้ถูกประทานความหมายที่ตัวผมเองพอใจมาให้ และผมมั่นใจว่าผมยังไม่ได้เรียนรู้ถึงเนื้อหาทั้งหมดของมัน บทต่อไปของหนังสือที่ถูกเขียนไว้แล้วแต่ยังไม่ถูกเปิดอ่านกำลังรออยู่ข้างหน้า       

ในโลกที่เรียบง่าย ทุกสรรพสิ่งล้วนแล้วแต่มีความหมายที่เจาะจงของตัวมันเอง หากแต่ในความเป็นจริง หลายอย่างกลับดูคลุมเครือ ไร้รูปร่าง ใครจะบอกได้ว่า“ความถูกต้อง”คืออะไร ใครเล่าจะรู้ว่า“ความยุติธรรม”มันอยู่ที่จุดไหน

เฉกเช่นเดียวกับ “ชีวิต” นามธรรมไร้รูปที่ลึกซึ้งยิ่งกว่าสรรพสิ่งทั้งมวล

            เวลาที่เราทุกคนได้รับมา ก็เพื่ออธิบายสิ่งที่มันเป็นให้ครบถ้วน

                ชีวิตคือการเสวยสุข ชีวิตคือการไถ่บาป ชีวิตคือความรัก หรือ ชีวิตคือความว่างเปล่า ก็แตกต่างกันไปในโลกของแต่ละคน

สามปีที่ในรั้วเหลืองแดงที่ผ่านพ้น

เราไม่ได้เลือกชีวิต ชีวิตเลือกเรา

ผมเรียนรู้